मेरो बाल्यकाल र टिभी

धेरै दिन भएको थियो ब्लग नलेखेको, हिजो टि्वटरमा साथीहरू #ChildhoodMovie भन्ने ट्रेन्डिङ् टपिकमा कुरा गरिरहेका रहेछन्, मलाई भने मेरो बाल्यकाल अनि त्यो बक्सा भित्रको टीभी याद आयो। त्यसैले त्यो मीठो सम्झनालाई ब्लगमा उतार्न मन लाग्यो।

हाम्रो गाउँमा ४८ सालमा बिजुली आएको थियो। तर टीभीको बारेमा भने घरमा बिजुली आउनु भन्दा पहिला नै प्रशस्त सुनेको थिए। किन की बा ४७ सालमा युनाईटेड नेसन पिस मिसन अन्तर्गत लेबनान जानु भएको थियो। त्यही लेबनानबाट फर्कने बेलामा सामसुङ् को १४” कलर टीभी लिएर आउनु भएको थियो रे। तर हाम्रो घरमा बिजुली नआईपुगेकोले बा को एक जना सिनियरले “तेरो घरमा बिजुली नआउन्जेल म चलाउछु” भनेर, टीभी काठमाण्डौमै राखिदिएछ र बा ले पनि नाई भन्न सक्नु भएन छ (आखिर उ बेलाको आर्मीको चेन-अफ-कमाण्ड जो पर्यो )। ४८ सालमा घरमा बिजुली आयो, बा २-३ चोटि त्यही टीभी लिने भनेर काठमाण्डौ जानु भयो तर त्यो मान्छेले टीभी दिन मानेन छ। बा प्रत्येक चोटि निरास हुँदै फर्कनु हुन्थ्यो अनि हाम्रो आफ्नै बिस्तरामा सुत्दै टीभी हेर्ने सपना चकनाचुर हुन्थ्यो। आफ्नो टीभी भएर पनि घरमा ल्याउन नपाएकोमा सायद बा पनि यो विषयमा निकै निरास हुनु हुन्थ्यो होला त्यसैले त प्रत्येक चोटि बजार तिर जाँदा आफूले ल्याएको टीभीको अहिले कति पर्दो रहेछ भनेर टीभी पसलहरूमा मूल्य बुझ्न जानु हुन्थ्यो। एक चोटि बा ले मलाई पनि लिएर जानु भएको थियो। बा ले “हाम्रो टीभी उ त्यस्तै हो” भनेर देखाउँदा मलाई हाम्रो टीभी राख्ने देखी साह्रै रिस उठेको थियो। उ बेलामा त्यो टीभीको मूल्य रु. ५४,०००।– भन्ने सुन्दा म झस्केको थिए।

बिजुली आउने बित्तिकै गाउँमै पहिलो पटक “ब्रिटिस लाहुरे” लेख बहादुर गुरुङ ठुलाबाले ब्ल्याक एण्ड ह्वाईट टीभी ल्याएका थिए। उनको घर सिनेमा हल जस्तै हुन्थ्यो। सुरू सुरुका दिनमा त उनले टीभीलाई आँगन तिर फर्काएर पिँढीमा राखेर थिए। महाभारत आउने बेलामा त उनको आँगनमा पनि खुट्टा राख्ने ठाउँ हुँदैन थियो। सजिलो गरी बसेर हेर्नेका लागी एक घन्टा अघि नै उनका आँगनमा पुग्नु पर्थ्यो। पछि भने आँटी मा लागेर राखे। टीभी हेरी रहेका बेलामा हावाले एन्टेना हल्लाउँदा जब टीभीमा ईमेज बिग्रिएर आउँथ्यो (कहिले झ्यार्रर्रर्रर्रर्र त कहिले बाङ्गो टेढो), सबैको अनुहार त्यही टीभीमा देखिएको ईमेज जस्तै हुन्थ्यो। अनि लेख बहादुर ठुलाबाका जेठा छोरा कुमार दाई हत्-पत्त छानामा चढेर एन्टेना मिलाउन थाल्थे। उनि छाना बाट चिच्याउँथे, “कस्तो आयो??” राम्रो आयो भने तलबाट सबैले एउटै स्वरमा भन्थे “आयो आयो आयो सफा आयो”। जब एक छिन सम्म सफा आउन थाल्थ्यो सबैको अनुहार हँसिलो हुन्थ्यो। तर कहिले कहीँ त ती गुर्सिनी ठुलिआँ ले साह्रै नमिठो बचन लाउँथिन्, बच्चै भए पनि नराम्रो लाग्थ्यो। मन-मनै सोच्थे “हाम्रो पनि तिम्रो भन्दा राम्रो टिभी छ, अर्काले राखिदिएर पो त”।

घरमा टीभी र रेडियो प्रति बढी मोह मेरो नै थियो तर यसरी अर्काको घरमा राता-रात टीभी हेर्न गएको बा आमालाई पटक्कै मन पर्दैन थियो। “आफ्नो कलर टीभी अर्का मोज गरेको छ, छोरा छोरी टीभी हेर्नेलाई राता-रात अर्काको घरमा जान्छन्” आमाले बा संग कर कर गरी रहनु हुन्थ्यो। मेरो टीभी रेडियो प्रतिको मोहलाई बुझेर होला बा ले मलाई एउटा एक “काने रेडियो” बनाइदिनु भएको थियो। (अफिसमा बिग्रेका टेलिफोनको रिसिभरलाई खै के गरेर हो कुन्नि रेडियो बनाउनु हुन्थ्यो। ) एक जनाले एउटा कानमा मात्र सुन्न मिल्ने हुँदा दिदीले त खासै दाबी गर्नु हुन्थे न तर बहिनी सँग भने दिन दिनै जस्तो झगडा पर्थ्यो

बा विजयपुर ब्यारेकमा हुनुहुन्थ्यो, घरबाट बढि मा दुई घण्टामा पुग्न सकिन्थ्यो। कहिले कही स्कुलमा लामो छुट्टी भएका बेला भने म प्रायः: उतै ब्यारेकमा गएर बा सँग बस्ने गर्थे। त्यहाँ पुगे पछि मेरो काम भनेको नुहाई धुवाई गरेर चिटिक्क परेर “जे.सि.यो मेस”को मनोरञ्जन हलमा बसेर टीभी हर्नु नै हुन्थ्यो। त्यहाँ त नेपाली टीभी मात्र कहाँ हो र, हिन्दी र इङ्ग्लिस च्यानल पनि आउँथ्यो। नेपाल टीभी बाट साँझ ८ बजे आउने समाचार पछि भने त्यहाँ प्रायः इङ्ग्लिस फिल्म च्यानल चल्ने गर्थ्यो। राम राम राम राम….. त्यो फिल्म आउने सिनले गर्दा बा’को छेउमा बसेर टीभी हेर्दा मेरो अनुहार भने रातो भएर आउँथ्यो।

खैर, यस्तै यस्तै मा ५० सालमा बा ले हाम्रो त्यो कलर टीभीको माया मारेर एउटा ब्ल्याक एण्ड ह्वाईट टीभी किनेर ल्याउनु भयो। त्यो टीभीलाई पूजा पाठ गरेर टीभीको बक्सा खोलियो। अनि एन्टेना मिलाउन थालियो। छानाको विभिन्न स्थानमा एन्टेना राख्दा पनि टीभीको सिङ्नल भेटाउन साह्रै गाह्रो भएको थियो उ बेला। फाईन्ल्ली टीभीको सिङ्गन भेटियो अनि गाउँको दोस्रो टीभी हाम्रो घरमा चल्न थाल्यो। अब भने हाम्रो घर पनि सिनेमा हल जस्तै हुन थाल्यो। अनि आफ्नो बिस्तरामा सुन्दै टीभी हेर्ने सपना पुरा भएको थियो। तर मन मा कता कता कलर टीभी भने अड्की रहेको हुन्थ्यो। टीभीमा “श्रीमान गम्भीर नेपाली…… “ आएर टीभी झ्यार्रर्रर्रर्रर्रर्र नगरुन्जले सम्म टीभी बन्द हुन्थे न।

सुरुको एक वर्ष जति त टीभी लगातार चल्यो तर हाम्रो पढाइ भने बिग्रँदै गयो। ५ बाट ६ मा जाँदा गा.बि.स टपेको मैले.. ६ बाट ७ मा जाँदा पाँचौ स्थानमा आए त्यस पछि भने टीभी फेरी बक्सामै गयो। बा शुक्रवार साँझ आउनु हुन्थ्यो अनि आइतबार बिहान जानु हुन्थ्यो। सोही अनुरूप टीभीको बक्सा पनि शुक्रवार साँझ खुल्थ्यो अनि आइतबार बिहान बन्द हुन्थ्यो। तर बीच बीचमा कहिले कही दिदी बहिनी र म मिलेर आमालाई काम, पढाइ सबैमा मनाएर, बा लाई नभन्दिने सर्तमा बक्सा खोलिन्थ्यो। दुईचार चोटि बा ले थाहा पाएर राम्रै धुलाइ खाइएको पनि थियो।

यस्तो क्रम दुई वर्ष जति चल्यो। ५४ साल तिर बा अफिसको कामले काठमाण्डौं जानु भएको थियो, फर्केर आउँदा त…. ए होईsssssssss!!!!!!!! हाम्रो कलर टीभी पनि ल्याउनु भएछ। अर्काले ६ वर्ष मोज गरेको टीभी भए पनि घरमा भने पूजा पाठ गरेर नै बक्सा खोलेका थियौँ।

त्यति बेला सम्म गाउँमा अरू घरमा पनि टीभी आई सेकेको थियो। टीभीको क्रेज बिस्तारै हराउँदै गएको थियो। हामी पनि टीभीलाई भन्दा पढाइलाई ध्यान दिन पर्छ भन्ने बुझी सकेका थियौँ। त्यस पछि बा पनि काठमाण्डौं सरुवा हुनु भयो अनि टीभी पनि बाहिर टेबलमा बस्न थाल्यो। म पनि टीभीका सीमित कार्यक्रममा सीमित हुन थाले। गितान्जली, ब्रजेस खनालको अचम्मको पोको, नारायण त्रिपाठीको ट्वाक्क टुक्क, अनि बिहान ७:३० देखी ९ बजे सम्म आउने ईमेज च्यानल (त्यसमा पनि आलोक नेम्बाङ्को पप गितको कार्यक्रम) अनि शनिबार दुई बजे आउने फिल्म मेरा प्रिय कार्यक्रमहरू थिए।

पछि ५५-५६ साल तिर आएर बिहान नौ बजे सम्म (???) मात्र सीमित रहेको नेपाल टेलिभिजन निर शाहको “साङ्ग्रीला टिभी”ले गर्दा दिन भरी चल्ने भएको थियो। यस्तै यस्तै मा मेरो स्कुले जीवन पनि सकियो। काठमाडौंको खाल्डो छिरे सँग सँगै मेरो टीभी प्रतिको प्रेम पनि धमिलिँदै गयो।

समय बित्तै गयो, तन्नेरी भइयो, पारिवारिक जिम्मेवारी आउन थाल्यो। कुनै बेला मनोरन्जनका लागी सबै भन्दा पहिलो प्राथमिकता हुने गरेको टीभी अहिले आएर सबै भन्दा अन्तिम प्राथमिकतामा परेको छ।