Tag Archives: Nepal

कुरा फेरी पनि एन. आर. एन. कै। तर यस पाली निमेस गिरी ज्युको बिचार, जस्ता को त्यस्तै:

सन् २००३ मा स्थापित गैर आवसिय नेपाली संघको पाचौ विश्व सम्मेलन सम्पन्न हुन गईरहेको परिवेशमा विश्वका विभिन्न राष्ट्रहरुमा राष्ट्रिय समन्वय समितीको चुनावी सरगर्मिले एन।सी।सी। तातिरहेको छ । त्यसैको उपज यूएईमा पनि चुनावी सरगर्मि शुरुवातसंगै सहमतिको भएका छन् र हुने क्रममा छ । कुरामा सहमति हुनु र सहमतिका प्रयास गरिनु निश्चय पनि सरहानिय कार्य हो तर सहमतिको आधारहरु के हुन् र त्यसले भविष्यमा कस्तो किसिमको कि्रया प्रतिकि्रया लिएर आउछ त्यसलाई नजर अन्दाज गरिनु हुदैन् । यदि सहमतिको प्रतिफलले कुनै पनि संस्थालाई प्रगति सफलता तिर उन्मुख गराउँछ भने त्यो सहमतिलाई प्रोत्साहन एवं हौसला प्रदान गर्नु पर्दछ । होईन त्यसले गलत किसिमको प्रकि्रयाको शुरुवातलाई प्रोत्साहान गर्दछ भने त्यस प्रकि्रयाको विरोध गरिनु पर्दछ ।

भर्खरै यूएईमा एन।सी।सी। यूएईको निर्वाचन प्रकि्रयामा परेका उमेदवारीलाई सहमतिको आधारमा समिति गठन गर्ने उदेश्यका साथ सहमति गराउन प्रयासकालागी यहाँ स्थित विभिन्न समाजिक व्यतिहरुले पहल कदमी गरेका थिए र जसमा आई।सी।सी। कोषाध्यक्ष रामेश्वर शाह आई।सि।सि। सदस्य पि।एस।लिम्बु एनसीसी अध्यक्ष चुडामणी ढकाल आइसीसीका भूपू मध्यपूर्व संयोजक चन्द्रप्रसाद सापकोटा नेपाली समाजका अध्यक्ष कृष्ण ढकाल लगाएतका व्यतिहरुले सहमतिको प्रयास गर्दै वहु संख्यक पदहरुमा सहमति गराएका छन् । सहमति गराउनु वास्तवमानै राम्रो कदम हो । तर सहमतिको मापदण्ड संस्थाको हितमा भयो भने त्यो सहमतिले राम्रो प्रतिफल ल्याउने कुरामा विमति हुन सक्दैन ।

एन। आर। एन। एक गैर राजनैतिक संस्था भएता पनि यसको चुनावी माहोलमा राजनैतिक संघ संस्थाहरुलॆ पुर्ण राजनैतिक रंगले होली खेलिएको देखियो । वास्तवमा मानिसहरु राजनैतिक प्राणि हुन र राजनैतिक चेतना संस्थागत कार्यको लागी र व्यतिको नेतृत्व क्षमाताको बिकासकालगी सहि भएता पनि यहाँ देखिएको राजनैतिक खिचातानी र म फलानो दलको मेरो सदस्य संख्याको आधारमा निम्न पद मेरो संस्थाको बटमलाईन हो भन्ने परिपाटीको शुरुवात भएको छ । वास्तवमा यहां देखिएको यस किसीमको राजनैतिक अराजकताले नेपालको राजनैतिक अवस्थालाई उजागर गरेको छ । यहां पनि सामाजीक संस्था भित्र छिरेर आफनो राजनैतिक अभिष्ठा पुर्ति गर्नका लागी राजनैतिक दलका भातृ संगठनहरुको यस प्रकारको खिचातानीले प्रत्येक व्यतिलाई संस्थागत कार्य गर्नकालागी र संस्थामा आउनकालगी कुनै न कुनै राजनैतिक दलको टोपी लगाएर मात्र सामाजीक कार्य गर्न र संस्था भित्र पस्नकालागी योग्यताको कसि उसको राजनैतिक पृष्ठभुमी र उसको राजनैतिक सदस्यता र उसले उक्त संस्थामा छिर्नकालगी चढेको राजनैतिक भर्यागंले मात्र उसको योग्यताको कसि बन्दै जाने हो भने भोली यस किसिमको राजनैतिक खेलले युएईको सम्पुर्ण सामाजीक संघ संस्थालाई कुनै न कुनै राजनैतिक दलको पुच्छर बन्ने निश्चित बनिसकेको छ । आज यसै किसिमको राजनैतिक खेलका कारण देशमा प्रधानमन्त्रि प्रप्त गर्न १८औ पटक सम्म म्याराथुन दौडिरहेको दृश्य हामी बाट नलुकेको भएता पनि त्यहि परिदृश्यलाई हामीले युएईको भर्खरै खनिएको एन।आर।एन।रुपी रोडमा त्यहि परिपाटीको अलकत्राले चिल्लो बाटो बन्छ भनेर सोचिरहेका छौ जसको उपज हामी आज रोड बनाउन सफल भएता पनि भोली बिरोधकालागी त्यहि रोड भत्काउन अग्रसर हुने समुह पनि तयार गरिरहेका छौ ।

त्यसै गरी यस संघको चुनावी माहोलको शुरुवात भन्दा अगाडीनै राजनैतिक संघ संस्थहारुविच सहमतिको नाममा राजनैतिक भागबंडा मिलाउन तल्लिन हुने समाजका लब्ध प्रतिष्ठित व्यतिहरुले नै यस किसिमको प्रकि्रयालाई बडाउन सघाईरहेका छन् । राजनैतिक दलका अगुवाले दिएको एक अभिव्यतिले साच्चै नै भोलीको दिनमा राजनैतिक पर्टीदेखी वाहेका कुनै अन्य संस्था चल्न सक्दैन भन्नु कतिको सार्थक हुन सक्छ । के आज भँदा ५७ वर्ष अगाडी देखी मात्र नभएर सन् १९९० देखी यहांका कुनै पनि सामाजीक संघ संस्थाले कुनै काम गर्न सकेका थिएनन के हालका दिनमा पनि युएईको सामाजीक कार्यमा राजनैतिक दलमात्र अगाडी हो होईन कदाचित होईन । यो त नेपालको राजनैतिक परिवर्तन संगै आस्थका आधारमा सन् २००७ पछाडी मात्र राजनैतिक संस्थाहरु सकि्रय भएको देखिएको हो । राजनैतिक दलले सामाजीक कार्य गरेको भएता पनि उसले राजनैतिक कार्य नै उसको प्रमुख एजेण्डा हो । हात्तिको खाने र चपाउने दाँत अलग अलग भएजस्तै मात्र हो ।

विदेशमा आजकाल सामाजीक संघ संस्थाहरु भित्र कसको पकड बढि रहने भन्ने राजनैतिक उदेश्यले राजनैतिक पार्टीहरु कि्रयाशिल भएको देखिन्छ । यो राजनैतिक कि्रयाकलापले सामाजीक कार्य गर्न चाहाने व्यक्तिहरु प्ााखा लाग्दै जाने क्रम बढिरहेको छ । एन।आर। एनको यस भन्दा अघिका र भर्खरै सम्पन्न भैसकेका र भैरहेका चुनावमा राजनैतिक होडबाजीले भोली कुनै दिन गैर राजनैतिक भनिने यस संस्थाले राजनैतिक संस्थाहरुको अखडा बन्ने निश्चित देखिन्छ र यसका शाखा रहेका हरेक देशमा राजनैतिक रंगले चुनावी होलीको मंच्चन भईरहेका छन । हुदै जाने क्रममा पनि छन । चाहे त्यो कतार बेल्जियम र यूएई यि त केहि देशका नामहरु म्ात्र हुन । त्यसैले यस किसिमको राजनैतिक खेलले संस्थालाई अग्रगति तिर लिएर जाने भन्दा अबनति तिर लिएर जाने निश्चित देखिन्छ । किनभने राजनैतिक आस्थाका आधारमा हरेक निर्णय र कार्य सम्पादन हुन थाल्दछ । सन् २००३ मा स्थापित गैर आवसिय संघ राष्ट्रिय समन्वय परिषद यूएईको सदस्य संख्या निर्वाचन प्रकि्रयाको घोषणा हुनु अगाडी करिब ४००को हाराहारीमा थियो अहिले राजनैतिक सकि्रयताले यस संस्थाको साधारण सदस्यता २०२७ पुगेको छ । संस्थागत आधारमा सदस्य संख्याको बृद्धि हुनु संस्थाकोलागी राम्रो हो तर उक्त साधारण सदस्यहरु कतिको कि्रयाशिल हुन्छन त्यसमा निरर्भर रहने छ । तर के कुराको ग्यारेण्टि गर्न सकिन्छ भने अबको कार्यकालको अन्त्यसंगै अर्को कार्यकालको निर्वाचनमा यो संख्या घटॆर ३०० देखि ५००को हाराहारीमा आउनुका साथै त्यस समयमा उमेदबारी दिने व्यतिहरुमा निर्भर रहन्छ के कति नयां सदस्यता लिनेछन् । यस निर्वाचनको समयमा स्व स्फुर्त सदस्यता लिने भन्दा कुनै समुहको लहै लहैमा लागेर सदस्यता लिएका व्यतिहरुको बाहुलिएता छ । जसका उपज दर्ता भएका बहुसंख्यक नयाँ सदस्यहरुलाई एन। आर। एन। ले गर्ने काम यसको कार्यनिति र यस संस्थाको बारेमा केहि जानकारी छैन । ति सदस्यहरु केवल कुनै समुहलाई जिताउनका लागी मात्र सदस्यता लिएका कारण संस्थाले संख्या विस्तार त गरेको छ तर स्तरीयता प्राप्त गर्न सक्दैन । कुनै पनि संघ संस्थाले संख्या भन्दा स्तरयीता र प्राप्तहुने गुणात्मक प्रतिफल नै सो संस्थाको धेय र उसको पुँजी हो र हुनुपर्दछ ।

यो राजनैतिक भागवण्डाको समस्या शाखा संस्थाहरुमा मात्र नभएर यसको केन्द्रिय नेतृत्व र त्यसका चुनावी प्रकि्रयामा पनि हामीले देख्न र भोग्न थालेका छौ । वर्तमान कार्यकालको विगतको चुनावी कार्यक्रममा नै त्यसको विजारोपण भएको स्पष्ट देखिएको थियो । त्यसैले यसको केन्द्रिय नेतृत्वले पनि राजनैतिक भागवण्डालाई कसरी अफनो पक्ष्मा प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने चिन्तनले ग्रसित भएको अवस्थामा अब काठमाडौ हुने चुनावलाई कसरी राजनैतिक हस्तक्षेप मुक्त निर्वाचन सम्पन्न गराउने जिम्मेवारी थपिएको छ । तर राजनैतिक हस्तक्षेप बिहिन निर्वाचन गर्न असम्भव छ जसको मुल कारण यसका केन्द्रिय नेतृत्वको उमेदवारहरु नै राजनैतिक रंगरोगनमा पर्दा पछाडि उभिएर निर्देशन गरीरहेका छन । र काठमाडौमा हुने कुम्भ मेलामा राजनितीक पार्टीहरुको घर दैलो गर्दौ आफनो पद सुनिश्चित गरेको विगतमा पनि देखिएको थियो । यस पटक झन चरम उत्सर्गमा पुग्ने निश्चित छ जसका कारण राष्ट्रिय समन्वय समितिको निर्वाचनमा कसैलाई बसाउन र उचाल्न नेपालका उच्च राजनैतिक दलका नेताहरुलाई गरिएको आग्रहले देखाईसकेको छ ।

त्यसैगरी आफनो दुनो सोझयाउने उदेश्यले सहमतिको नारा भजाउदै जति पनि पद निर्माण गर्न सकिन्छ भँदै भागवण्डाकालागी नभएका पद निर्माण गर्दै सहमतिको रटानले अहिलेको चुनावी माहोलको अन्त्य भएपनि भोली राष्ट्रिय समन्वय समितिको बैठकमा कोरम पुर्याउन समस्या हुनुका साथै जम्बु समिति गठन हुनेछ र कुनै दिन एउटै संस्थाको ४ जना अधक्ष्य ७ जना उपाध्यक्ष ७ जना महासचिव १४जना सचिव र २८ जना कोषाध्यक्ष हुदै २०१७ जना केन्द्रिय सदस्यको पनि राजनैतिक भागवण्डा मिलाउनकालागी तयार हुने अवस्था आउने सम्भावना देखिन्छ । समग्रमा भन्दा एन।सी।सी। युएईमा मात्र राजनैतिक भागवण्डा नभई प्रत्येक एन।सी।सीका निर्वाचनमा राजनैतिक खिच्चातानि र भागवण्डाको शुरुवातले कालन्तरमा एन। आर। एन। राजनैतिक रंगमचंको खेलहुने कृडास्थल हुनेछ । यदि यसका संस्थापक संरक्षक र केन्द्रिय नेतृत्वले राजनैतिक खेलमा वेलैमा अंकुश नलगाउने हो भने ।

*****

निमेस गिरी ज्यु यु.ए.ई मा कार्यरत हुनुहुन्छ।